ข้อมูลแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น ตำบลอ่าวตง

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 11  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

 ประวัติของแหล่งเรียนรู้ :  น้ำตกร้อยชั้นพันวัง เป็นน้าตกหินปูน ที่ไม่สูงใหญ่แต่ร่มรื่นไปด้วยแมกไม้นานาพันธุ์ ตั้งอยู่ หมู่ที่ 11 ต.อ่าวตง อ.วังวิเศษ จ.ตรัง ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาประ-บางคราม โดย มีหน่วยพิทักษ์ป่าร้อยชั้นพันวังเป็นผู้ดูแลธารน้าตกเป็นชั้นน้าตกเตี้ยหลายชั้นที่ทอดตัวลดหลั่นกันมาจากเขานอจู้จี้ นอกจากการพักผ่อนเล่นน้าแล้ว นักท่องเที่ยวยังสามารถเดิน ไต่เขาศึกษาป่าต้นน้าและอาจจะได้ยินเสียงนกแต้วแร้วส่งเสียงร้องทักทาย

การเดินทาง

จากตัวเมืองตรังใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านอำเภอห้วยยอด ตรงไปยังอำเภอวังวิเศษ ถึงบ้านคลองชี เลี้ยวขวาเข้าทางบ้านอ่าวตงบ้านบางครามอีกประมาณ 29 กิโลเมตร ถึง ตัวน้ำตกหรือถ้ามาจากจังหวัดกระบี่ ก็ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 เช่นเดียวกัน เมื่อถึงบ้านคลองชีก็เลี้ยวซ้ายเข้าทางบ้านอ่าวตงบ้านบางคราม เช่นเดียวกัน

ผู้รับผิดชอบ : นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 3 ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

ประวัติของแหล่งเรียนรู้ : วัดบ้านในปง ตั้งอยู่ในตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง เป็นวัดราษฎร์ที่สำคัญในพื้นที่ เป็นศูนย์กลางความศรัทธาและการปฏิบัติศาสนกิจของชุมชนชาวบ้านในปง โดยข้อมูลสังเขปแสดงว่าเป็นวัดที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นที่พักสงฆ์และทำบุญของชาวบ้าน

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 7  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

ประวัติของแหล่งเรียนรู้ : บ้านไสใหญ่  หมู่ที่  7    ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง  เป็นหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นใหม่โดยแยกออกจากบ้านไชยภักดี  หมู่ที่  2  ตำบลอ่าวตงในปัจจุบัน และเป็นหมู่บ้านที่ได้การจัดตั้งเป็นหมู่บ้านเฉลิมพระเกียรติฯ

“บ้านไสใหญ่”คำว่า “ไสใหญ่”  ในที่นี้ หมายถึง ป่าไส  มีป่าโปร่งที่มีต้นไม้ใหญ่อยู่มาก สมัยก่อนมีความอุดมสมบูรณ์ เป็นที่อาศัยของสัตว์ป่ามาก มายหลายชนิดรวมกันมีพื้นที่ป่ากว้างใหญ่ ซึ่งชาวบ้านเรียกชื่อว่า ป่าไส   และเมื่อได้รับการแยกหมู่บ้านออกจากบ้านไชยภักดีชาวบ้านจึงเรียกชื่อหมู่บ้านตนว่า “บ้านไสใหญ่”

ผู้รับผิดชอบ  :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง : อ่างเก็บน้ำคลองทรายขาว  ตั้งอยู่หมู่ที่ 8 บ้านโตนทรายขาว  ตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง มีเนื้อที่ประมาณ 700 ไร่ เป็นจุดชมทิวทัศน์ที่สวยงามมาก เหมาะสำหรับการพักผ่อน มีบ้านพักสำรองสำหรับนักท่องเที่ยว(ติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อประสานเกี่ยวกับที่พัก) และสำหรับกางเต๊นท์ และปิ้ง ย่าง (นำอุปกรณ์ไปเอง)

รายละเอียดของแหล่งเรียนรู้ :  เดินทาง จากตัวเมืองตรังใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านอำเภอห้วยยอด ตรงไปยังอำเภอวังวิเศษ ถึงสามแยกไฟแดง(คลองชี)เลี้ยวขวา เข้าทางหลวงหมายเลข 4225 ตรงไป ระยะทางประมาณ16 กม เลี้ยวขวาเข้าถนน สปก.ตง.17102 (มีศาลาด้านขวาตรงทางแยก)เข้าไปประมาณ 5 กม. (มีป้ายบอกทางตลอดเส้นทาง) หรือถ้ามาจากจังหวัดกระบี่ ก็ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 เช่นเดียวกัน เมื่อถึงที่ว่าการอำเภอวังวิเศษ ตรงไปถึงสามแยกไฟแดง(คลองชี) ก็เลี้ยวซ้ายเข้าตำบลอ่าวตง เช่นเดียวกัน

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง : หมู่ที่ 10  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดของแหล่งเรียนรู้ : ผาลิงแลหมอก ตั้งอยู่หมู่ 10 ต.อ่าวตง อ.วังวิเศษ จ.ตรัง เป็นจุดชมทะเลหมอกแห่งใหม่และสถานที่ท่องเที่ยว Unseen ของภาคใต้ที่ได้รับความนิยม ได้ชื่อว่า "ผาลิง" เนื่องจากพื้นที่เดิมเคยเป็นคอกลิงและอยู่ในพื้นที่ป่าที่อุดมสมบูรณ์ มีลักษณะเป็นผาสูงชันที่มองเห็นทะเลหมอกได้อย่างสวยงาม เดินทางสะดวก และเป็นที่นิยมในช่วงหน้าฝนถึงฤดูหนาว

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 12  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดของแหล่งเรียนรู้ : ผาเหนือเมฆ ตั้งอยู่ที่หมู่ 12 บ้านห้วยใหญ่ ต.อ่าวตง อ.วังวิเศษ จ.ตรัง เป็นแหล่งท่องเที่ยวแนวผจญภัยและจุดชมทะเลหมอกแห่งใหม่ที่บุกเบิกโดยผู้นำชุมชนและชาวบ้าน โดดเด่นด้วยวิวทะเลหมอกยามเช้าและทิวทัศน์แบบพาโนรามา สโลแกน "สนุกสุดดิบกว่าที่คาด.. มันส์ปีนป่ายเละเทะ" สะท้อนการเดินทางที่ต้องปีนป่ายผ่านป่า

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง : หมู่ที่ 8  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดของแหล่งเรียนรู้ : อ่างเก็บน้ำหลุมพอลาย (หรือที่รู้จักในชื่อ อ่างเก็บน้ำห้วยบกหลุมพอลาย) เป็นแหล่งน้ำสำคัญที่มีประวัติเคียงคู่กับการพัฒนาเกษตรกรรมของชุมชนในพื้นที่จังหวัดตรังมานานเกือบ 40 ปี

ประวัติและความเป็นมา

• จุดเริ่มต้น: เริ่มดำเนินการก่อสร้างในช่วงปี พ.ศ. 2517

• วัตถุประสงค์หลัก: เพื่อกักเก็บน้ำฝนไว้สำหรับใช้ใน ภาคการเกษตร โดยเฉพาะในช่วงหน้าแล้ง เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่รอบ ๆ

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  ตั้งอยู่ที่เลขที่ 1 หมู่ที่ 5 ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดของแหล่งเรียนรู้ :  วัดโคกกฐิน ตั้งอยู่ในตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีเจ้าอาวาสองค์แรกคือ พระครูสิริวัฒนโสภณ (หลวงพ่อบุญศรี) ซึ่งเริ่มจำพรรษาเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2525 และมรณภาพเมื่อปี พ.ศ. 2537 โดยวัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนในพื้นที่อ่าวตงและใกล้เคียง

• การก่อตั้งและเจ้าอาวาส:วัดโคกกฐินมี พระครูสิริวัฒนโสภณ (หลวงพ่อบุญศรี) จากสงขลา เป็นเจ้าอาวาสองค์แรก เริ่มตั้งวัดเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2525 และท่านได้จำพรรษาอยู่จนมรณภาพเมื่อปี พ.ศ. 2537

• ปัจจุบัน:วัดโคกกฐินยังคงเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจและประเพณีสำคัญต่างๆ ของชุมชน รวมถึงเป็นจุดศูนย์รวมกฐินสามัคคี โดยปัจจุบันมีพระวินัย ปริสุทธิ วินโย เป็นเจ้าอาวาส

• จุดสังเกต:วัดตั้งอยู่ในบริเวณใกล้ทางหลวงชนบทหมายเลข 7057 ซึ่งสะดวกต่อการเดินทางเข้าเยี่ยมชม

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 1  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดแหล่งเรียนรู้ :   ตั้งอยู่ที่หมู่ 6 ตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง เป็นวัดราษฎร์สังกัดมหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2550 เป็นศูนย์กลางชุมชนในท้องถิ่นที่จัดกิจกรรมศาสนาและวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีพระปลัดวรวิทย์ เตชสีโล เป็นเจ้าอาวาส 

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง : หมู่ที่ 4  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดแหล่งเรียนรู้ :  วัดบางคราม ตั้งอยู่ที่หมู่ 4 ต.อ่าวตง อ.วังวิเศษ จ.ตรัง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2550 เป็นศูนย์กลางทำบุญและประกอบศาสนกิจในพื้นที่ โดยมีการดำเนินการขอพระราชทานวิสุงคามสีมาและพัฒนาวัดอย่างต่อเนื่อง

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

ที่ตั้ง :  หมู่ที่ 7  ตำบลอ่าวตง  อำเภอวังวิเศษ  จังหวัดตรัง

รายละเอียดแหล่งเรียนรู้ : สำนักสงฆ์บ้านไสใหญ่ ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 7 ตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง เป็นศูนย์กลางทางศาสนาและความเชื่อของชุมชนในพื้นที่ พื้นที่รอบสำนักสงฆ์รายล้อมด้วยธรรมชาติและป่าชุมชน โดยชุมชนบ้านไสใหญ่มีความโดดเด่นด้านการอนุรักษ์ป่าที่ราบต่ำ ป่าไส-ป่าแก่ เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมและทำบุญของชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียง

ผู้รับผิดชอบ :  นางสาวธนภร  สามสี

          ป่าชุมชนบ้านไสใหญ่

             ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 บ้านไสใหญ่ ตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง

             เป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติที่ชุมชนร่วมกันอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน โดยเกิดจากความตระหนักของคนในชุมชนที่เห็นถึงความสำคัญของทรัพยากรป่าไม้ ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำ แหล่งอาหาร และเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด จึงได้ร่วมกันจัดตั้งคณะกรรมการป่าชุมชนและดำเนินกิจกรรมดูแลรักษาป่าอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 เป็นต้นมา ก่อนจะได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นป่าชุมชนกับกรมป่าไม้ในปี พ.ศ. 2561 ตามพระราชบัญญัติป่าชุมชน และมีแผนการจัดการป่าชุมชนอย่างเป็นระบบในเวลาต่อมา ป่าชุมชนแห่งนี้มีพื้นที่ขึ้นทะเบียนประมาณ 942–947 ไร่ อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าไส–ป่าแก่ มีลักษณะเป็นพื้นที่ควนสูงสลับที่ราบลุ่มและภูเขาหินปูน เป็นแหล่งต้นน้ำธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีพันธุ์ไม้พื้นถิ่น พืชสมุนไพร เห็ดป่า รวมถึงสัตว์ป่านานาชนิด ซึ่งเป็นฐานทรัพยากรสำคัญของชุมชน และเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของจังหวัดตรัง

             ปัจจุบัน ป่าชุมชนบ้านไสใหญ่เป็นต้นแบบของการบริหารจัดการทรัพยากรโดยชุมชน มีการกำหนดกติกาการใช้ประโยชน์จากป่า การลาดตระเวนป้องกันไฟป่า การฟื้นฟูพื้นที่เสื่อมโทรม การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงการส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างยั่งยืน เช่น การเลี้ยงผึ้งโพรงไทย การเก็บหาของป่าตามฤดูกาล และการพัฒนาเป็นแหล่งศึกษาดูงานด้านการจัดการป่าชุมชน ส่งผลให้ชุมชนบ้านไสใหญ่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ และได้รับ รางวัลลูกโลกสีเขียว ประเภทชุมชน จากผลงานการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง

             ติดต่อสอบถาม คณะกรรมการป่าชุมชนบ้านไสใหญ่ ที่ตั้ง: หมู่ที่ 7 บ้านไสใหญ่ ตำบลอ่าวตง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง 92220

             ผู้ประสานงาน: นายอาคม ครชาตรี (ผู้ใหญ่บ้าน) โทรศัพท์: 094-709-7893