๒๑ กรกฎาคม วันคล้ายวันสถาปนา “ดุสิตธานี” เมืองจำลองประชาธิปไตยแห่งแรกของไทย

📝 เมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๑ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้าง “ดุสิตธานี” ขึ้น ณ บริเวณพระราชวังดุสิต (ต่อมาได้ย้ายไปสร้างต่อ ณ พระราชวังพญาไท) เพื่อใช้เป็นสถานที่ทดลองการปกครองระบอบประชาธิปไตยแบบราษฎรเต็มรูปแบบแห่งแรกของประเทศไทย

🏛️ จุดเริ่มต้นและความเป็นมาของ “ดุสิตธานี”

ในรัชสมัยของรัชกาลที่ ๖ เป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคปรับตัวให้ทันสมัยตามแบบสากล พระองค์ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะเตรียมความพร้อมให้แก่ข้าราชบริพาร ประชาชน และข้าราชการ ให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการปกครองในระบบรัฐสภาและการบริหารท้องถิ่นแบบประชาธิปไตย จึงทรงสร้างเมืองจำลองที่มีขนาดเล็กขึ้นมา โดยสมมติให้เป็น “นครดุสิตธานี”

📜 ระบบการบริหารและการปกครองในดุสิตธานี

เมืองจำลองดุสิตธานีไม่ได้มีเพียงแค่สิ่งก่อสร้างขนาดเล็กเท่านั้น แต่มีการวางรากฐานและโครงสร้างการบริหารจัดการเหมือนเมืองจริงทุกประการ อาทิ:

• รัฐธรรมนูญและกฎหมาย: มีการประกาศใช้ “ธรรมนูญลักษณะปกครองคณะนคราภิบาล” เป็นกฎหมายสูงสุดของเมือง

• การเลือกตั้งและการบริหารท้องถิ่น: มีการแบ่งพื้นที่ออกเป็น “อำเภอ” มีตำแหน่ง “นคราภิบาล” (เปรียบเสมือนนายกเทศมนตรี) ที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนในดุสิตธานี

• สภานคราภิบาล: มีสภาทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติในการพิจารณาออกกฎระเบียบและงบประมาณพัฒนาเมือง

• ระบบภาษีและการค้า: มีการจัดตั้งธนาคาร ร้านค้า โรงแรม และการเก็บภาษีอากรเพื่อนำมาพัฒนาสิ่งสาธารณูปโภคในเมือง

• สื่อมวลชนและการแสดงความคิดเห็น: ทรงส่งเสริมให้มีการทำหนังสือพิมพ์ภายในดุสิตธานี เช่น ดุสิตสโมสร, ดุสิตสมิต และ ดุสิตรีวิว เพื่อเป็นพื้นที่ให้ราษฎรได้ฝึกการเขียน แสดงความคิดเห็น วิพากษ์วิจารณ์การบริหารงานอย่างมีเหตุผลและเสรีภาพ

🌟 คุณูปการต่อสังคมและประชาธิปไตยไทย

“ดุสิตธานี” จึงนับเป็น “ห้องเรียนประชาธิปไตย” แห่งแรกของไทย ที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานไว้ เพื่อฝึกฝนให้คนไทยรู้จักหน้าที่การเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย การเคารพเสียงส่วนใหญ่ การยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่าง และการบริหารจัดการบ้านเมืองอย่างเป็นระบบ ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญยิ่งของการเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยในเวลาต่อมา

ห้องสมุดประชาชนอำเภอวังวิเศษ สกร.ระดับอำเภอวังวิเศษ ขอเชิญชวนนักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ร่วมน้อมรำลึกในพระอัจฉริยภาพและพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผ่านนิทรรศการส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ออนไลน์ในครั้งนี้