[สื่อความรู้ประจำวัน] 14 กันยายน “วันบุรฉัตร” น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ “พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร” บิดาแห่งรถไฟไทย

ห้องสมุดประชาชนอำเภอวังวิเศษ ขอเชิญชวนประชาชน เยาวชน และนักเรียน นักศึกษา ร่วมเรียนรู้ประวัติศาสตร์และน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน (พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร) เนื่องใน “วันบุรฉัตร” 14 กันยายน ผู้ทรงเป็นกำลังสำคัญในการวางรากฐานการคมนาคมขนส่งทางราง และได้รับการยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งรถไฟไทย”

🎓 ประวัติและการศึกษา

พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 35 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) และเจ้าจอมมารดาโหมด (ในสถุลกัลยาณมิตร) ประสูติเมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2424

ทรงเริ่มศึกษาที่โรงเรียนพระตําหนักสวนกุหลาบ ก่อนเสด็จไปศึกษาต่อด้านโยธาธิการ วิศวกรรม และทหารช่าง ณ ประเทศอังกฤษ และเนเธอร์แลนด์ ทรงเป็นสมาชิก M.I.C.E. (เทียบเท่า วิศวกรสถาบัน) ก่อนเสด็จกลับประเทศไทยในปี พ.ศ. 2447

⚙️ เส้นทางราชการและผลงานสำคัญ

• รับราชการทหาร: รับราชการทหาร เหล่าทหารช่าง กรมยุทธนาธิการทหารบก ทรงเป็นจเรทหารช่างพระองค์แรก (พ.ศ. 2451) และดำรงตำแหน่งจเรทหารช่างยาวนานถึง 17 ปี

• วางรากฐานทหารช่าง: วางรากฐานกิจการทหารช่างแผนใหม่ และกองทัพไทย

• พัฒนากิจการรถไฟ: พัฒนากิจการรถไฟในสมัยรัชกาลที่ 5–6 เปลี่ยนจากการควบคุมของต่างประเทศ สู่การบริหารจัดการโดยคนไทย

• รวมกรมรถไฟหลวง (พ.ศ. 2460): ทรงรวมกรมรถไฟสายเหนือและสายใต้เป็น “กรมรถไฟหลวง” และทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกรมรถไฟหลวง

• บุกเบิกสายทาง: ทรงบุกเบิกขยายเส้นทางรถไฟสายเหนือ สายใต้ และสายตะวันออกเฉียงเหนือ

• นำเข้ารถจักรดีเซล (พ.ศ. 2471): ทรงสั่งซื้อรถจักรดีเซล จำนวน 2 คัน (หมายเลข 21 และ 22) จากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มีกำลัง 180 แรงม้า เป็นรถจักรดีเซลคันแรกในทวีปเอเชีย

“ทรงเห็นว่ารถจักรไอน้ำ ไม่สะดวก ไม่ประหยัด และอาจเกิดเพลิงไหม้ จึงทรงเริ่มนำรถจักรดีเซลมาใช้เป็นประเทศแรกในทวีปเอเชีย”

🛤️ มรดกแห่งการพัฒนาที่ยังคงคุณค่ามาจนถึงปัจจุบัน

พระองค์ทรงมีพระราชดำริสำคัญว่า “รถไฟไม่ใช่แค่การเดินทาง แต่คือเส้นทางแห่งโอกาสและความเจริญของประเทศไทย” รากฐานการคมนาคมที่พระองค์ทรงวางไว้ จึงเป็นเสาหลักสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และการเดินทางของประชาชนคนไทยมาจนถึงปัจจุบัน

📍 ศึกษาข้อมูลและบริการการเรียนรู้เพิ่มเติมได้ที่:

• สถานที่: ห้องสมุดประชาชนอำเภอวังวิเศษ

• โทรศัพท์: 075-291742

• Facebook Page: ห้องสมุดประชาชนอำเภอวังวิเศษ